Choroby
Jak rozpoznać bezdech senny i kiedy zgłosić się do lekarza?
Kiedy zgłosić się do lekarza z podejrzeniem bezdechu sennego Zgłoś się do lekarza, jeśli głośne chrapanie łączy się z przerwami w oddychaniu zauważonymi przez bliskich albo z wyraźną sennością w ciągu
Artykuł stworzony przy wsparciu AI.
Kiedy zgłosić się do lekarza z podejrzeniem bezdechu sennego
Zgłoś się do lekarza, jeśli głośne chrapanie łączy się z przerwami w oddychaniu zauważonymi przez bliskich albo z wyraźną sennością w ciągu dnia. Taki zestaw objawów wymaga badania snu, a nie samodzielnego leczenia. Zacznij od lekarza rodzinnego albo laryngologa.
Bezdech senny to choroba, w której podczas snu mięśnie gardła rozluźniają się tak bardzo, że drogi oddechowe zapadają się i oddech na chwilę ustaje. Mózg reaguje krótkim wybudzeniem, często tak krótkim, że rano go nie pamiętasz. Taki sen jest poszatkowany i nie daje odpoczynku, choć możesz spędzać w łóżku osiem godzin.
Jakie sygnały powinny cię zaniepokoić?
Najbardziej charakterystyczne objawy bezdechu sennego to chrapanie przerywane ciszą. Dopiero połączenie kilku sygnałów daje podstawę do podejrzeń, a pojedynczy objaw zwykle jeszcze o niczym nie przesądza.
- Głośne, nierytmiczne chrapanie, często przerywane ciszą trwającą od kilku do kilkudziesięciu sekund. Po ciszy zwykle następuje chrapliwy wdech.
- Zrywanie się ze snu z uczuciem duszenia, dławienia lub łapania powietrza.
- Poranne bóle głowy, suchość w ustach i budzenie się niewyspanym mimo długiego snu.
Chrapanie i bezdech często idą w parze, ale to nie to samo. Chrapie wiele osób, które nie mają żadnych przerw w oddychaniu. Chrapanie staje się niepokojące dopiero wtedy, gdy dołączają do niego pozostałe objawy.
Zwróć uwagę także na inne sygnały: częste wstawanie w nocy do toalety, trudności z koncentracją, rozdrażnienie, spadek libido. Same w sobie mają wiele przyczyn, ale w zestawie z chrapaniem warto o nich powiedzieć lekarzowi.
Co zauważą bliscy, czego sam nie zobaczysz?
Przerwy w oddychaniu podczas snu najczęściej dostrzega partner albo domownik, bo ty w tym czasie śpisz. Jeśli ktoś mówi ci, że w nocy „przestajesz oddychać", potraktuj to poważnie, nawet gdy czujesz się dobrze.

Przed wizytą poproś bliską osobę o kilka nocy obserwacji. Zapiszcie, jak często pojawiają się przerwy, jak długo trwają i czy po nich następuje głośny wdech lub szarpnięcie ciałem. Możesz też nagrać chrapanie telefonem. Taka notatka bardzo pomaga lekarzowi, bo opisuje to, czego podczas wizyty nie zobaczy.
Drugi ważny sygnał to senność w dzień. Jeśli zasypiasz podczas czytania, oglądania telewizji albo rozmowy, to więcej niż zwykłe zmęczenie. Przed wizytą możesz ocenić ją samodzielnie w skali senności Epworth, czyli krótkim kwestionariuszu, w którym oceniasz, jak łatwo zasypiasz w codziennych sytuacjach. Wynik pokaż lekarzowi. Zasypianie albo „przymykanie oczu" za kierownicą jest sygnałem alarmowym: do czasu wyjaśnienia przyczyny nie prowadź, gdy czujesz senność, i zrób przerwę na odpoczynek. Mikrosny za kółkiem są groźne dla ciebie i dla innych.
Jak wygląda diagnostyka bezdechu sennego?
Rozpoznanie opiera się na badaniu snu, a zaczyna od rozmowy z lekarzem rodzinnym lub laryngologiem. Lekarz zapyta o objawy, zbada gardło, nos i szyję, sprawdzi masę ciała oraz ciśnienie. Zapyta też o czynniki ryzyka: otyłość lub nadwagę (to główny czynnik ryzyka bezdechu), nadciśnienie, alkohol wieczorem, leki nasenne, palenie i chrapanie w rodzinie.
Na wizytę zabierz:
- dowód osobisty,
- skierowanie, jeśli idziesz do specjalisty w ramach NFZ,
- listę leków i suplementów, które przyjmujesz,
- notatki lub nagranie od bliskich oraz wynik skali Epworth,
- wcześniejsze wyniki badań, zwłaszcza dotyczące serca i ciśnienia.
W ramach NFZ do laryngologa, pulmonologa czy neurologa, którzy często prowadzą diagnostykę bezdechu, zwykle potrzebujesz skierowania od lekarza rodzinnego (POZ). Badanie snu w ramach NFZ wykonuje się najczęściej w poradniach lub pracowniach zaburzeń snu, w poradniach pulmonologicznych oraz na oddziałach pulmonologicznych. Które placówki w twojej okolicy mają kontrakt, sprawdzisz w NFZ lub u lekarza kierującego.
Jeśli lekarz podejrzewa bezdech, skieruje cię na badanie snu. Są dwie formy. Uproszczone badanie można wykonać w domu: dostajesz mały aparat, zakładasz go na noc lub kilka nocy (zależnie od zaleceń placówki), a on rejestruje oddech, tętno i saturację, czyli poziom tlenu we krwi. Pełna polisomnografia odbywa się w laboratorium snu, gdzie dodatkowo zapisuje się m.in. fale mózgowe i ruchy ciała. Zwykle trwa jedną noc, ale czasem lekarz zleca dłuższą obserwację lub powtórzenie badania.
Wynik określa nasilenie choroby za pomocą wskaźnika AHI, czyli liczby przerw w oddychaniu na godzinę snu. Przyjmuje się, że bezdech jest łagodny przy AHI od 5 do 15, umiarkowany przy 15–30, a ciężki powyżej 30 na godzinę. Od tego zależy wybór leczenia. Przy łagodnym bezdechu czasem wystarczą zmiany stylu życia, przy cięższym stosuje się zwykle aparat do oddychania z nawiewem powietrza pod ciśnieniem (CPAP) albo inne metody dobrane przez lekarza. Leczenie bezdechu sennego wymaga więc najpierw rozpoznania, a dopiero potem planu.
Aparat CPAP może być w określonych sytuacjach dofinansowany przez NFZ. Zlecenie wystawia lekarz po badaniu snu, a szczegóły dotyczące warunków i wysokości dofinansowania omów z lekarzem prowadzącym lub sprawdź w oddziale NFZ.
Terminy na badanie snu w ramach NFZ bywają długie i różnią się między regionami. Aktualne informacje sprawdzisz w wyszukiwarce NFZ albo dzwoniąc do poradni.
Dlaczego nowe leki nie oznaczają samodzielnego leczenia?
Doniesienia o nowych lekach na bezdech senny dotyczą zwykle badań klinicznych, a nie gotowych rozwiązań dla każdego pacjenta. Dopóki lek nie jest dopuszczony i zalecony w twoim przypadku, nie ma czego stosować na własną rękę.
Leki na bezdech senny i choroby z nim współistniejące, takie jak nadciśnienie, a także leczenie otyłości, dobiera lekarz po rozpoznaniu. Bierze pod uwagę nasilenie choroby, twoje inne schorzenia i przyjmowane już leki. To, co pomaga jednej osobie, drugiej może zaszkodzić.
Tabletki, krople i suplementy „na chrapanie i bezdech" z internetu nie zastąpią badania. Mogą dać złudzenie poprawy, a w tym czasie choroba trwa. Nieleczony bezdech obciąża serce i naczynia, zwiększa ryzyko nadciśnienia, zaburzeń rytmu serca i wypadków z powodu senności. Środki nasenne i alkohol przed snem mogą dodatkowo nasilać przerwy w oddychaniu.
Jedno możesz zrobić już dziś bez ryzyka: unikaj alkoholu wieczorem, staraj się spać na boku i nie zwlekaj z wizytą.
Kiedy nie czekać na wizytę planową
Zadzwoń pod 112 albo jedź na SOR, gdy w nocy dusisz się i nie możesz złapać oddechu mimo przebudzenia, masz ból w klatce piersiowej, silne kołatanie serca albo drętwienie połowy ciała czy zaburzenia mowy. To nie są typowe objawy bezdechu, tylko powód do pilnej pomocy.
Jeśli zdarzyło ci się zasnąć za kierownicą lub niemal doszło do wypadku z powodu senności, umów się do lekarza w ciągu kilku dni.
Najczęstsze pytania
Czy samo chrapanie oznacza bezdech senny?
Nie. Chrapanie jest częste i samo w sobie nie przesądza o chorobie. Rozpoznanie wymaga objawów takich jak przerwy w oddychaniu i senność w dzień oraz badania snu.
Jakie badanie wykonuje się przy podejrzeniu bezdechu sennego?
Badanie snu, wykonywane w formie uproszczonej w domu albo jako polisomnografia w laboratorium snu. Rejestruje oddech, tętno, saturację i ruchy podczas snu, a polisomnografia także m.in. fale mózgowe.
Czy bezdech senny można wyleczyć bez wizyty u lekarza?
Nie należy go leczyć samodzielnie. Choroba wymaga rozpoznania i zaplanowanego leczenia, a sposoby łagodzenia objawów ustala lekarz.
Znajdź lekarza specjalizującego się w zaburzeniach snu w katalogu placówek i lekarzy na pomocnikmedyczny.pl.
Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.