Poradniki
Rezonans lub RTG przed wizytą u ortopedy: kiedy potrzebujesz badania i skąd wziąć skierowanie
Skierowanie na RTG lub rezonans w ramach NFZ wystawia lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) albo specjalista, w tym ortopeda. Jeśli masz już skierowanie, sprawdź jego ważność i zarejestruj się w
Artykuł stworzony przy wsparciu AI.
Skierowanie na RTG w ramach NFZ może wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) albo specjalista, w tym ortopeda. Rezonans na NFZ zleca zwykle specjalista z poradni albo lekarz w szpitalu. Jeśli masz już skierowanie, sprawdź jego ważność i zarejestruj się w placówce, która ma najbliższy wolny termin. Jeśli jeszcze go nie masz, zacznij od wizyty u lekarza rodzinnego.
Kto może wystawić skierowanie na badanie obrazowe
Lekarz POZ, czyli lekarz rodzinny lub internista z przychodni, w której masz złożoną deklarację, może zlecić na NFZ m.in. RTG i USG. Rezonansu magnetycznego zwykle nie zleca. Robi to specjalista z poradni specjalistycznej albo lekarz w szpitalu, a lekarz rodzinny kieruje cię wtedy najpierw do poradni. Jakie badania zleca twoja przychodnia, sprawdzisz, pytając wprost w gabinecie.
Skierowanie, także na rezonans, wystawia specjalista: ortopeda, chirurg, neurolog czy reumatolog. Warunek jest jeden: lekarz musi przyjmować cię w ramach NFZ. Ortopeda w poradni ocenia na przykład kolano, uznaje, że potrzebny jest rezonans stawu, i wystawia skierowanie od ręki.
Na dobrze wystawionym skierowaniu znajdziesz:
- twoje dane,
- nazwę badania, np. „MR stawu kolanowego prawego”,
- rozpoznanie lub cel badania,
- dane lekarza z numerem prawa wykonywania zawodu.
Większość skierowań jest dziś elektroniczna. Dostajesz czterocyfrowy kod SMS-em lub e-mailem albo wydruk informacyjny, a samo skierowanie widzisz w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP). Zachowaj kod do rejestracji i do dnia badania, bo placówka może o niego poprosić jeszcze raz.
Czy iść najpierw do lekarza POZ, czy od razu do ortopedy
Na NFZ zacznij od lekarza rodzinnego. Do ortopedy w ramach NFZ potrzebujesz skierowania, więc i tak musisz przejść przez POZ. Lekarz rodzinny często od razu zleca RTG kręgosłupa, kolana, barku czy stawu skokowego, więc na pierwszą wizytę u ortopedy przychodzisz już ze zdjęciem.
Ortopeda ogląda zdjęcie i decyduje, czy potrzebny jest rezonans albo USG. Jeśli zdjęcia nie masz, zwykle wystawia skierowanie na RTG na pierwszej konsultacji. Tracisz wtedy jedną wizytę, ale nic więcej.
Tu ludzie najczęściej się potykają. Idziesz prywatnie do ortopedy, bo w poradni NFZ termin jest za kilka miesięcy. Lekarz zleca rezonans i daje skierowanie. Dzwonisz do pracowni NFZ, a rejestratorka mówi, że tego skierowania nie przyjmie.
Skierowanie z prywatnej wizyty uprawnia tylko do badania prywatnego, płatnego z własnej kieszeni. Jeśli chcesz zrobić badanie na NFZ, zanieś opis wizyty prywatnej lekarzowi z NFZ i poproś o skierowanie w ramach ubezpieczenia. RTG może zlecić lekarz rodzinny, a rezonans ortopeda lub inny specjalista przyjmujący na NFZ.
Prywatnie zrobisz RTG, a w wielu pracowniach także rezonans, bez skierowania. Całą kwotę pokrywasz wtedy samodzielnie, a cenę sprawdzisz bezpośrednio w pracowni. To dobre wyjście, gdy zależy ci na czasie, a kolejka NFZ w twojej okolicy jest długa.
Przed wizytą zapisz w telefonie kilka rzeczy. Kiedy pojawił się ból albo uraz. Co go nasila, a co przynosi ulgę. Jakie badania były już wykonane i jakie leki bierzesz. Lekarz szybciej wtedy dobierze właściwe badanie i dokładnie opisze je na skierowaniu.
Ile trzeba czekać i jak sprawdzić termin w wyszukiwarce
Na RTG czeka się zwykle krótko, często kilka dni, a w wielu miejscach badanie robi się od ręki. Na rezonans kolejki są dłuższe, a różnice między miastami bywają ogromne. W jednym mieście czekasz kilka tygodni, w sąsiednim kilka miesięcy.
Orientacyjne terminy sprawdzisz w wyszukiwarce placówek NFZ na pomocnikmedyczny.pl. Wpisz nazwę badania, np. „rezonans stawu kolanowego” albo „RTG stawu skokowego”, oraz swoje miasto lub województwo. Porównaj kilka placówek, także w sąsiednich miejscowościach. Godzina jazdy samochodem może skrócić czekanie o kilka miesięcy.
Termin z wyszukiwarki jest orientacyjny. Zadzwoń do wybranej placówki, potwierdź datę i zarejestruj się. Jeśli termin jest odległy, zapytaj o listę rezerwową. Zdarza się, że ktoś odwoła wizytę, a zwolnione miejsce trafia wtedy do osoby, która jest pod telefonem.
Przed rejestracją rzuć okiem na skierowanie. Jeśli lekarz wpisał datę ważności, zarejestruj się przed jej upływem.
Jak przygotować się do RTG
RTG nie wymaga specjalnego przygotowania. Możesz jeść, pić i brać leki jak zwykle. Przed badaniem zdejmij biżuterię, zegarek i pasek z metalową klamrą. Ubierz się w rzeczy bez zamków i metalowych guzików w badanej okolicy, bo metal widać na zdjęciu.
Jeśli możesz być w ciąży, powiedz o tym technikowi, zanim ustawi cię przy aparacie. Lekarz zdecyduje wtedy, czy badanie przełożyć, zmienić na inne albo osłonić brzuch.
Zabierz ze sobą:
- dowód osobisty,
- skierowanie lub jego kod,
- wcześniejsze zdjęcia i opisy badań tej samej okolicy, na płycie lub wydruku.
Samo zdjęcie trwa kilka sekund. Technik poprosi cię o bezruch, a czasem o zmianę pozycji, bo lekarz zlecił kilka projekcji. Cała wizyta zajmuje zwykle kilkanaście minut.
Jak przygotować się do rezonansu i co powiedzieć personelowi
Rezonans działa dzięki silnemu polu magnetycznemu, więc najważniejsze jest pozbycie się metalu. Przed badaniem zdejmij biżuterię, zegarek, okulary i aparat słuchowy. Wyjmij z kieszeni kluczyki, telefon i karty płatnicze. Jeśli nosisz ruchomą protezę zębową, też ją wyjmij.
Badanie stawu trwa zwykle od 20 do 40 minut, więc przed wejściem skorzystaj z toalety.
Czasem lekarz zleca rezonans z kontrastem. Pracownia prosi wtedy zwykle o aktualny wynik kreatyniny, czyli badania krwi oceniającego pracę nerek, i informuje, jak długo przed badaniem nie jeść. Szczegóły, w tym to, jak świeży ma być wynik, sprawdź przy rejestracji. Koniecznie zgłoś choroby nerek, alergie, zwłaszcza reakcje po wcześniejszym podaniu kontrastu, a także ciążę.
Przy rejestracji wypełnisz ankietę. Wpisz do niej i powiedz personelowi o:
- endoprotezie, śrubach, płytkach i drutach po operacjach,
- klipsach naczyniowych, implancie ślimakowym, wkładce wewnątrzmacicznej z metalem,
- odłamkach metalu, np. po pracy przy szlifowaniu lub spawaniu,
- rozruszniku serca, defibrylatorze, pompie insulinowej, stymulatorze nerwu i każdym innym urządzeniu elektronicznym,
- tatuażach i makijażu permanentnym.
Jeśli masz kartę implantu, zabierz ją i pokaż przy rejestracji. Na jej podstawie personel sprawdzi, czy urządzenie dopuszcza badanie. Niektóre barwniki do tatuażu zawierają związki żelaza i mogą się nagrzewać albo zniekształcać obraz, dlatego personel też chce o nich wiedzieć.
Jeśli masz klaustrofobię, powiedz o tym już przy zapisie. Personel może zaproponować aparat otwarty, jeśli placówka go ma, albo obecność bliskiej osoby w pomieszczeniu. Możesz też porozmawiać z lekarzem kierującym o łagodzeniu lęku przed badaniem.
W trakcie badania dostaniesz do ręki przycisk wezwania. Jeśli zrobi ci się słabo albo poczujesz się bardzo źle, naciśnij go lub powiedz głośno, że chcesz przerwać. Nie próbuj wydostać się z aparatu na własną rękę. Personel cię słyszy, szybko wysunie stół i pomoże ci wstać.
Kiedy iść do lekarza od razu
Nie czekaj na planowe badanie, jeśli po urazie kończyna jest wyraźnie zniekształcona, nie możesz na niej stanąć albo szybko puchnie. Jedź wtedy na SOR, gdzie RTG zrobią na miejscu. Na SOR jedź też, gdy ból kręgosłupa łączy się z drętwieniem krocza, nagłym osłabieniem nogi albo kłopotem z oddaniem moczu. Gdy kończyna robi się blada, zimna i drętwieje, dzwoń pod 112.
Najczęstsze pytania
Czy bez skierowania mogę wykonać rezonans w ramach NFZ?
Nie. Na NFZ potrzebujesz skierowania, które zwykle wystawia specjalista przyjmujący w ramach NFZ, np. ortopeda w poradni, albo lekarz w szpitalu. Lekarz rodzinny może cię do takiego specjalisty skierować. Bez skierowania zrobisz rezonans prywatnie i zapłacisz za niego z własnej kieszeni.
Jak długo ważne jest skierowanie na RTG lub rezonans?
Sprawdź skierowanie lub IKP, bo tam lekarz wpisuje ewentualną datę ważności. Jeśli ją wpisał, zarejestruj się przed jej upływem, a gdy termin minie, poproś o nowe skierowanie. Jeśli daty nie ma, skierowanie zwykle nie traci ważności po określonym czasie. W razie wątpliwości zapytaj w pracowni przy rejestracji albo na infolinii NFZ.
Czy mogę mieć rezonans z metalowym implantem albo z rozrusznikiem serca?
Wiele implantów, w tym większość nowszych endoprotez i część rozruszników, dopuszcza badanie. Decyzję podejmuje personel pracowni na podstawie dokumentacji i typu urządzenia. Zgłoś implant już przy zapisie i zabierz kartę implantu oraz wypis ze szpitala.
Ile kosztuje prywatne RTG lub rezonans?
Cena zależy od placówki, miasta i rodzaju badania. RTG jest zwykle wyraźnie tańsze od rezonansu, a rezonans z kontrastem kosztuje zazwyczaj więcej niż bez kontrastu. Aktualny cennik sprawdzisz na stronie pracowni albo dzwoniąc do rejestracji.
Kiedy dostanę wynik i opis badania?
To zależy od placówki i rodzaju badania. Na opis RTG czeka się zwykle krócej niż na opis rezonansu, który radiolog analizuje dłużej. Przy rejestracji zapytaj, kiedy i w jakiej formie odbierzesz opis i płytę z obrazami. Z wynikiem wróć do lekarza, który zlecił badanie.
Masz już skierowanie? Wybierz placówkę w wyszukiwarce na pomocnikmedyczny.pl, a przed telefonem do rejestracji przygotuj kod skierowania i dowód osobisty.
Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.