Poradniki
Audiometria i badanie słuchu: jak wygląda i jak się przygotować
Audiometria tonalna trwa zwykle od 15 do 30 minut. Nie wymaga diety, znieczulenia ani żadnych zabiegów. Przed wizytą przez dobę unikaj hałasu, sprawdź, czy ucho nie jest zatkane, i zabierz skierowanie
Artykuł stworzony przy wsparciu AI.
Audiometria tonalna trwa zwykle od 15 do 30 minut. Nie wymaga diety, znieczulenia ani żadnych zabiegów. Przed wizytą przez dobę unikaj hałasu, sprawdź, czy ucho nie jest zatkane, i zabierz skierowanie, jeśli je masz. Na tym przygotowanie się kończy.
Jak przygotować się do badania
Przez co najmniej 24 godziny przed badaniem daj uszom odpocząć. Koncert, głośna muzyka, praca przy maszynach albo kilka godzin w słuchawkach mogą chwilowo podnieść próg słyszenia, czyli najcichszy dźwięk, który odbierasz. Wynik wyjdzie wtedy gorszy, niż jest naprawdę. Jeśli pracujesz w hałasie, umów badanie po dniu wolnym albo rano, przed zmianą.
Gdy czujesz zatkanie ucha, ból, widzisz wydzielinę albo masz katar i infekcję, powiedz o tym przy rejestracji. Pracownia może zaproponować inny termin, bo obrzęk i płyn w uchu zaniżają wynik. Lepiej przełożyć wizytę o tydzień, niż powtarzać badanie.
Zapytaj też w pracowni, czy przed badaniem trzeba usunąć woskowinę. Nie czyść uszu patyczkami „na wszelki wypadek”. Patyczek zwykle wpycha woskowinę głębiej i może zrobić z niej czop, który zatka przewód słuchowy.
Nie musisz być na czczo. Jedz normalnie, a leki bierz tak jak zawsze, chyba że lekarz zalecił inaczej. Zabierz ze sobą:
- dowód osobisty lub inny dokument tożsamości,
- skierowanie (papierowe albo kod e-skierowania),
- wcześniejsze wyniki badań słuchu, jeśli je masz, żeby lekarz mógł porównać zmiany.
Jak przebiega audiometria tonalna i ile trwa
Badanie odbywa się w kabinie wyciszonej akustycznie, zwykle w gabinecie audiologicznym lub laryngologicznym. Siadasz wygodnie i zakładasz słuchawki. Każde ucho jest badane osobno.
Przez słuchawki słyszysz krótkie dźwięki, wysokie i niskie, raz głośniejsze, raz coraz cichsze. Za każdym razem, gdy coś usłyszysz, dajesz znak: naciskasz przycisk albo podnosisz rękę. Czasem w drugim uchu pojawia się szum. Jest tam celowo, żeby lepiej słyszące ucho nie „podpowiadało” temu badanemu.
Najczęściej gubisz się przy najcichszych dźwiękach. Siedzisz w ciszy, piknięcia robią się coraz słabsze i nagle nie wiesz, czy coś słyszysz, czy ci się wydaje. Zgłaszaj się, gdy masz wrażenie, że dźwięk był. Osoba prowadząca badanie powtarza dźwięki kilka razy i wychwyci przypadkowe sygnały, a brak reakcji na bardzo cichy ton za pierwszym razem jest normalny.
Część badania może dotyczyć przewodnictwa kostnego. Za uchem umieszcza się wtedy mały wibrator, który przekazuje dźwięk przez kość czaszki. Porównanie obu pomiarów pomaga ustalić, czy problem leży w przewodzie słuchowym i uchu środkowym, czy głębiej. Ta część też nie boli.
Wynik dostajesz w formie audiogramu, czyli wykresu z liniami dla każdego ucha. Na osi poziomej są częstotliwości, od dźwięków niskich po lewej do wysokich po prawej. Na osi pionowej jest głośność w decybelach: im niżej leży punkt, tym głośniejszego dźwięku trzeba było, żeby go usłyszeć. Co ten wykres oznacza w twoim przypadku, omówi lekarz, więc zabierz audiogram na kolejną wizytę.
Jak uzyskać skierowanie i kiedy będzie termin w NFZ
W ramach NFZ droga wygląda zwykle tak: lekarz rodzinny kieruje cię do poradni laryngologicznej lub audiologicznej, a tam specjalista zleca audiometrię. W wielu poradniach badanie wykonuje się podczas wizyty albo w pracowni przy poradni. Opisz lekarzowi, co cię niepokoi: od kiedy gorzej słyszysz, czy dotyczy to jednego ucha, czy masz szumy.
Jeśli dostaniesz osobne skierowanie na badanie, sprawdź na nim nazwę świadczenia i termin ważności. Audiometria tonalna to inne badanie niż na przykład tympanometria, która ocenia ruchomość błony bębenkowej. Przy rejestracji podaj dokładnie to, co jest na skierowaniu.
Terminy zależą od placówki i regionu. W jednym mieście możesz czekać kilka tygodni, w sąsiednim znacznie dłużej albo krócej. Zanim zadzwonisz, porównaj orientacyjne kolejki w okolicy, na przykład w wyszukiwarce terminów leczenia NFZ.
Audiometrię możesz też zrobić odpłatnie, bez skierowania, w placówce prywatnej. Każda placówka sama ustala cenę i terminy, więc zapytaj o nie przy zapisie.
Co zrobić, gdy coś pójdzie nie tak
Jeśli nie możesz przyjść, odwołaj wizytę telefonicznie albo przez formularz placówki. Ktoś z kolejki dostanie twój termin, a ty łatwiej umówisz nowy.
Gdy w dniu badania pojawi się zatkanie ucha albo infekcja, powiedz o tym, zanim wejdziesz do kabiny. Personel oceni, czy badanie ma sens, czy lepiej je przełożyć.
Jeśli zgubisz kod e-skierowania, znajdziesz go na Internetowym Koncie Pacjenta. Gdy skierowanie straciło ważność, zapytaj w rejestracji lub u lekarza, który je wystawił, co dalej.
Kiedy iść do lekarza
Przy niektórych objawach nie czekaj w kolejce na audiometrię, tylko szukaj pomocy od razu.
- Nagła utrata słuchu w jednym uchu (z dnia na dzień lub w ciągu kilku godzin): jeszcze tego samego dnia idź do laryngologa albo na SOR. Leczenie działa najlepiej, gdy zacznie się szybko.
- Silny ból ucha, wydzielina, gorączka: umów wizytę u lekarza rodzinnego w ciągu dnia lub dwóch.
- Szum lub gorszy słuch tylko w jednym uchu, który nie mija: powiedz o tym lekarzowi, który wystawi skierowanie do laryngologa. Jeśli objawy pojawiły się niedawno i szybko narastają, nie czekaj na planowy termin, tylko zgłoś się pilnie do lekarza.
- Nagła utrata słuchu z silnymi zawrotami głowy, opadnięciem kącika ust, zaburzeniami mowy lub osłabieniem ręki: dzwoń pod 112.
Najczęstsze pytania
Czy na audiometrię potrzebne jest skierowanie?
W ramach NFZ potrzebujesz skierowania od lekarza rodzinnego do poradni laryngologicznej lub audiologicznej, a badanie zleca tam specjalista. Odpłatnie możesz zrobić je bez skierowania w placówce prywatnej. Przed wizytą zapytaj wybraną placówkę o jej wymagania.
Czy badanie boli?
Nie. Słuchasz dźwięków przez słuchawki i dajesz znak, gdy je usłyszysz. Część z wibratorem za uchem też jest bezbolesna.
Czy dziecko może mieć audiometrię?
Tak, jeśli potrafi zrozumieć polecenia i zgłaszać, że słyszy dźwięk. Młodszym dzieciom słuch bada się zwykle innymi metodami. O to, które badanie będzie odpowiednie, zapytaj pediatrę lub laryngologa.
Ile kosztuje audiometria prywatnie?
Cena zależy od placówki i miasta, a także od tego, czy badanie jest częścią wizyty u laryngologa lub audiologa. Aktualny koszt sprawdzisz w cenniku na stronie placówki albo przy zapisie.
Czy wynik dostaje się od razu?
Audiogram jest zwykle gotowy zaraz po badaniu. Jego znaczenie w twoim przypadku wyjaśni lekarz, czasem w tym samym dniu, a czasem na kolejnej wizycie.
Czy mogę usunąć woskowinę przed badaniem?
Nie czyść ucha patyczkami i nie wkraplaj preparatów bez zalecenia lekarza. Zapytaj w pracowni, czy usuwają woskowinę na miejscu, czy lepiej wcześniej zgłosić się do lekarza rodzinnego lub laryngologa.
Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.