Wizyta u okulisty: jak się przygotować i czego nie robić przed badaniem wzroku

Na wizytę u okulisty zabierz okulary, listę leków z dawkami i wcześniejsze wyniki badań wzroku. Jeśli nosisz soczewki kontaktowe, zadzwoń do poradni kilka dni wcześniej i zapytaj, kiedy przestać je zakładać. Po badaniu z kroplami rozszerzającymi źrenicę nie siadaj za kierownicę, więc od razu zaplanuj, jak wrócisz do domu.

Co zabrać na wizytę u okulisty

Najwięcej czasu oszczędzisz, jeśli lekarz od razu zobaczy, w czym widzisz na co dzień i co już o twoich oczach wiadomo. Przygotuj torbę dzień wcześniej, bo rano łatwo o czymś zapomnieć.

• Okulary do dali i do czytania, jeśli z nich korzystasz. Lekarz zmierzy ich moc i porówna z obecną wadą.
• Okulary przeciwsłoneczne na drogę powrotną. Po kroplach nawet zwykły dzień potrafi oślepiać.
• Listę leków z dawkami, także kropli do oczu i suplementów. Szczególnie ważne są leki na ciśnienie, cukrzycę i sterydy, bo część z nich wpływa na oczy.
• Wcześniejsze wyniki: opisy badań dna oka, wyniki OCT (tomografii siatkówki), zaświadczenia, karty z zabiegów, np. po laserowej korekcji wzroku czy usunięciu zaćmy.
• Zalecenia od innych lekarzy, np. od diabetologa, jeśli dotyczą kontroli oczu.
• Dowód osobisty i numer PESEL do rejestracji.

Do okulisty na NFZ nie potrzebujesz skierowania. Wystarczy zapisać się w poradni okulistycznej, która ma umowę z NFZ. Terminy w wielu miejscach bywają odległe, więc warto porównać kolejki w kilku poradniach, na przykład w raportach kolejek na pomocnikmedyczny.pl albo w informatorze NFZ o terminach leczenia.

Czego unikać przed badaniem wzroku

Kilka zwykłych nawyków potrafi zafałszować wynik badania wzroku. Większość z nich łatwo odpuścić na dzień czy dwa.

Soczewki kontaktowe

Soczewka lekko zmienia kształt rogówki, a to wpływa na pomiar wady i ciśnienia w oku. Dlatego przed badaniem zdejmuje się ją na jakiś czas. Orientacyjnie przy soczewkach miękkich wystarcza zwykle od jednego do kilku dni, a przy twardych i ortokeratologicznych przerwa jest dłuższa, często co najmniej tydzień. Dokładny czas zależy od rodzaju soczewek i badania, więc potwierdź go, dzwoniąc do poradni, a przez ten czas chodź w okularach.

Krople do oczu na własną rękę

Nie zakraplaj przed wizytą niczego nowego, nawet „nawilżających” kropli kupionych bez recepty. Zwykle nie zmieniają one istotnie wyników, ale tuż przed badaniem mogą utrudnić lekarzowi ocenę powierzchni oka i filmu łzowego. Jeśli używasz ich regularnie, powiedz o tym w gabinecie. Krople przepisane na stałe, na przykład na jaskrę, bierz jak zwykle, chyba że lekarz zalecił inaczej, i zapisz, o której godzinie zakroplone były ostatnio.

Makijaż oczu

Tusz, kredka i cienie utrudniają lekarzowi oglądanie brzegów powiek i rogówki. Drobinki kosmetyku mogą też dostać się do oka przy badaniu i je podrażnić. Na tę wizytę przyjdź bez makijażu oczu i bez tłustego kremu pod oczy.

Plany na resztę dnia

Po kroplach rozszerzających źrenicę widzisz nieostro, a światło mocno razi. Nie planuj na to popołudnie jazdy samochodem ani zajęć wymagających dobrego widzenia z bliska, takich jak czytanie drobnego druku czy precyzyjna praca. Lepiej przesunąć je na następny dzień.

Ile trwa badanie i dlaczego po kroplach nie prowadzi się samochodu

Na całą wizytę zarezerwuj sobie od kilkudziesięciu minut do około godziny. Sam pomiar ostrości wzroku trwa kilka minut. Najdłużej czeka się na zadziałanie kropli rozszerzających źrenicę, zwykle 20–30 minut, które spędzasz na korytarzu.

Krople działają zwykle od 4 do 6 godzin, a czasem dłużej, nawet do doby. W tym czasie obraz z bliska jest rozmyty, a słońce i reflektory oślepiają. Twoje oko nie ustawia ostrości tak jak zwykle i nie zwęża źrenicy w jasnym świetle.

Właśnie tu wiele osób się potyka. Przyjeżdżasz rano autem, bo to „tylko badanie wzroku”. Po wyjściu z gabinetu nie możesz odczytać wiadomości w telefonie, a wyjście na parking w słoneczny dzień przypomina wejście w reflektor. Zostaje czekanie kilka godzin w samochodzie albo telefon do rodziny. Dlatego jeszcze przy rejestracji zapytaj, czy u ciebie będą podawane krople i jak długo działają.

Jeśli krople są w planie, poproś kogoś bliskiego, żeby cię odebrał, albo wróć komunikacją miejską lub taksówką. Rowerem też nie jedź. Obraz wraca do normy stopniowo, więc nie testuj go na ruchliwej ulicy.

Jakie pytania zadać okuliście

W gabinecie łatwo zapomnieć, o co chciało się zapytać, zwłaszcza gdy oczy łzawią po kroplach. Zapisz pytania w telefonie albo na kartce przed wizytą. Te przydają się najczęściej:

• Jaką mam wadę wzroku i czy potrzebuję okularów lub soczewek na co dzień, czy tylko do czytania albo prowadzenia auta?
• Czy moje ciśnienie w oku i stan dna oka wymagają kontroli, a jeśli tak, to za ile miesięcy?
• Czy leki, które biorę na inne choroby, mogą wpływać na wzrok albo na wynik badania?
• Jak często badać wzrok przy moim wieku, wadzie i chorobach przewlekłych?
• Kiedy mogę założyć soczewki i wrócić do pracy przy komputerze?

Poproś też o wydruk wyniku albo opis badania. Przyda się na kolejną wizytę, także u innego lekarza, i w salonie optycznym, gdy będziesz zamawiać okulary.

Kiedy nie czekać na termin u okulisty

Niektóre objawy oznaczają, że wzrok jest zagrożony w ciągu godzin, a nie miesięcy. Wtedy nie dzwoń do poradni po najbliższy termin, tylko od razu jedź na SOR albo zadzwoń pod 112. Dotyczy to sytuacji, gdy pojawia się:

• nagła utrata widzenia w jednym lub obu oczach, nawet jeśli trwała tylko kilka minut i minęła,
• nagłe pogorszenie widzenia, rozmyty obraz albo ciemna plama w polu widzenia,
• nagłe błyski światła lub wiele nowych „much” przed okiem, których przybywa,
• zasłona albo cień przesuwający się przed okiem, co może oznaczać odwarstwienie siatkówki,
• uraz oka: uderzenie, przecięcie, wbite ciało obce albo oparzenie chemiczne, zwłaszcza z bólem, krwawieniem lub gorszym widzeniem.

Do czasu pomocy nie pocieraj oka i nie zakraplaj niczego bez zalecenia lekarza. Przy oparzeniu chemicznym płucz oko dużą ilością czystej wody i w tym czasie niech ktoś wezwie pomoc. Wbitego ciała obcego nie wyciągaj samodzielnie.

Najczęstsze pytania

Czy do okulisty potrzebne jest skierowanie?

Nie. Okulista należy do specjalistów, do których na NFZ możesz zapisać się bez skierowania. W prywatnym gabinecie też wystarczy umówić wizytę i zapłacić. Jeśli masz abonament medyczny z pracy albo prywatne ubezpieczenie, sprawdź jego warunki, bo niektóre wymagają skierowania od internisty z tej samej sieci.

Czy po badaniu z kroplami mogę wrócić do pracy?

To zależy od tego, co robisz. Przy komputerze i dokumentach przez kilka godzin będziesz widzieć niewyraźnie z bliska, więc praca pójdzie wolno. Jeśli prowadzisz pojazdy, obsługujesz maszyny albo pracujesz na wysokości, weź na ten dzień wolne. Gdy nie masz pewności, zapytaj lekarza, jakie krople dostaniesz i kiedy ich działanie minie.

Jak długo ważne są wyniki badań wzroku i kiedy je powtórzyć?

Nie ma jednej daty ważności. Częstotliwość kontroli zależy od wieku, wady wzroku, chorób przewlekłych takich jak cukrzyca czy nadciśnienie oraz zaleceń lekarza. Osoba z cukrzycą zwykle bada dno oka regularnie, nawet gdy dobrze widzi. Zawsze zabieraj poprzednie wyniki, bo lekarz porówna je z nowymi i zauważy zmiany, których nie widać w pojedynczym badaniu.

Okulistę w swojej okolicy znajdziesz w katalogu placówek i lekarzy na pomocnikmedyczny.pl, gdzie wyszukasz specjalistę po mieście i przeczytasz opinie pacjentów.

Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.

• poradnik
• wczesna diagnostyka
• porady zdrowotne
• opieka zdrowotna
• badania profilaktyczne
• badanie wzroku