Choroby
GIS ostrzega przed Listerią w serach. Co zrobić, jeśli masz taki produkt w lodówce?
Jeśli masz w lodówce ser objęty ostrzeżeniem GIS, nie jedz go i nie podawaj nikomu, nawet jeśli wygląda i pachnie dobrze. Listerii nie widać ani nie czuć. Sprawdź numer partii i datę przydatności, a p
Artykuł stworzony przy wsparciu AI.
Jeśli masz w lodówce ser objęty ostrzeżeniem GIS, nie jedz go i nie podawaj nikomu, nawet jeśli wygląda i pachnie dobrze. Listerii nie widać ani nie czuć. Sprawdź numer partii i datę przydatności, a potem zwróć produkt do sklepu albo bezpiecznie go wyrzuć. Jeśli już go zjadłeś lub zjadłaś i pojawiły się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem.
Listeria to bakteria, która przeżywa w lodówce i rozmnaża się także w niskiej temperaturze. Dlatego ostrzeżenie GIS dotyczy produktów, które przechowywano zgodnie z zaleceniami, a mimo to mogą być niebezpieczne. Choroba wywołana tą bakterią nazywa się listeriozą.
Jak sprawdzić, czy ser jest objęty ostrzeżeniem
Porównaj dane z opakowania z komunikatem GIS: nazwę produktu, producenta, numer partii (na opakowaniu zwykle jako „lot" lub „partia") oraz datę minimalnej trwałości albo przydatności do spożycia. Komunikat znajdziesz na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego i w serwisach informacyjnych. Pasować muszą wszystkie dane, nie tylko nazwa.
Ostrzeżenie GIS obejmuje zwykle tylko konkretne partie. Ser tej samej marki z inną datą lub innym numerem partii może nie być objęty komunikatem. Czytaj więc dokładnie etykietę, a jeśli ser był rozpakowany lub przełożony do pojemnika, poszukaj oryginalnego opakowania.
Gdy nie masz pewności, zadzwoń do sklepu, w którym kupiłeś produkt, albo do producenta. Numer kontaktowy znajdziesz na opakowaniu. Nie zgaduj, bo w tej sprawie pomyłka nie jest warta ryzyka.
Brak komunikatu o danym serze nie oznacza, że jest bezpieczny w każdych warunkach. Ser trzymaj w lodówce, w temperaturze nie wyższej niż 4–5°C, a po otwarciu zjedz w terminie podanym na opakowaniu. Produktu, który długo stał w cieple, lepiej nie jeść.
Co zrobić z serem, który masz w lodówce
Nie jedz sera, nawet jeśli został po nim tylko kawałek. Nie odkrawaj podejrzanych fragmentów, bo bakterie mogą być w całym produkcie, także tam, gdzie nic nie widać.
- Nie podawaj go dzieciom, seniorom, kobietom w ciąży ani nikomu innemu. Nie dawaj go też zwierzętom domowym.
- Zwróć ser do sklepu, który zwykle przyjmuje wycofane produkty, albo wyrzuć go w zamkniętym worku, żeby nikt przypadkiem go nie znalazł.
- Zachowaj opakowanie lub zrób zdjęcie etykiety z numerem partii, jeśli chcesz złożyć reklamację albo zgłosić sprawę.
Potem zajmij się sprzętem. Umyj lodówkę, deskę do krojenia, nóż i naczynia, które miały kontakt z serem, gorącą wodą z detergentem. Wytrzyj półkę, na której leżał produkt, i umyj ręce po sprzątaniu.
Zjadłeś ten ser – co dalej
Jeśli zjadłeś ser z ostrzeżenia, nie panikuj. Większość osób, które zjedzą zakażony produkt, nie ma żadnych objawów. Ciężkie zachorowania zdarzają się głównie w grupach ryzyka, które opisuję niżej.
Gdy nie masz żadnych objawów, zwykle nie wykonuje się badań ani nie podaje antybiotyku „na zapas". Nie musisz więc biec do lekarza, ale uważnie obserwuj swój stan. Wyjątkiem są osoby z grup ryzyka, zwłaszcza kobiety w ciąży, które powinny skontaktować się z lekarzem nawet bez objawów.
Objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka i wymioty, pojawiają się zwykle w ciągu 1–2 dni od zjedzenia. Postać inwazyjna, czyli zakażenie krwi lub układu nerwowego, może ujawnić się znacznie później, nawet do ok. 70 dni (około 2 miesięcy). Gorączka po kilku tygodniach może więc mieć związek z serem zjedzonym wcześniej.
Jeśli pojawią się objawy, skontaktuj się z lekarzem rodzinnym. Przy silnych dolegliwościach zgłoś się na SOR. Powiedz lekarzowi, że jadłeś ser objęty ostrzeżeniem, bo to wskazówka, która ułatwia rozpoznanie.
Na jakie objawy zakażenia Listerią zwrócić uwagę
Łagodna postać zakażenia przypomina grypę lub zatrucie pokarmowe. To gorączka, bóle mięśni, osłabienie, nudności, wymioty i biegunka. Łatwo je zlekceważyć, zwłaszcza gdy minęło sporo czasu od zjedzenia sera.
Poważniejsze sygnały mogą oznaczać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych:
- silny ból głowy,
- sztywność karku,
- splątanie,
- zaburzenia równowagi,
- drgawki.
Takie objawy to powód, żeby zadzwonić pod numer 112 albo jechać na SOR, bez czekania na wizytę u lekarza rodzinnego.
Zakażenie krwi zdradzają wysoka gorączka z dreszczami, przyspieszone bicie serca, spadek ciśnienia i bardzo złe samopoczucie. Wtedy też nie zwlekaj, wezwij pomoc.
Kto powinien szczególnie uważać
Największe ryzyko mają kobiety w ciąży. Listeria może prowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu lub zakażenia noworodka. U ciężarnych zakażenie może dawać tylko łagodną gorączkę, a mimo to zagrażać dziecku. Jeśli jesteś w ciąży i zjadłaś ser z ostrzeżenia, zadzwoń do lekarza prowadzącego nawet wtedy, gdy czujesz się dobrze, a przy jakichkolwiek objawach zgłoś się pilnie, najlepiej tego samego dnia.
Jeśli zakażenie wystąpiło w ciąży, dziecko może zachorować po porodzie. Gdy u noworodka lub niemowlęcia pojawi się gorączka, apatia albo kłopoty z jedzeniem, jedź z nim na SOR. Poinformuj lekarzy, że matka jadła ser objęty ostrzeżeniem.
Ciężej chorują też osoby starsze, zwłaszcza po 65. roku życia, oraz osoby z osłabioną odpornością, na przykład po przeszczepie czy w trakcie chemioterapii. Ostrożni powinni być również chorzy na nowotwory, cukrzycę, marskość wątroby i niewydolność nerek. Przy pierwszych niepokojących objawach idź do lekarza i nie czekaj, aż samo przejdzie.
Najczęstsze pytania
Czy Listeria w serze zawsze wywołuje chorobę?
Nie. Nie każdy, kto zjadł zakażony produkt, zachoruje, ale ryzyko jest większe u osób w ciąży, starszych i z osłabioną odpornością. Wyglądu ani zapachu sera nie da się użyć do oceny, bo zakażony produkt wygląda zwyczajnie.
Czy gotowanie sera zabija Listerię?
Wysoka temperatura zwykle zabija bakterie, ale przy produkcie z ostrzeżenia nie warto na tym polegać. GIS zaleca jednoznacznie, by takiego sera nie jeść w żadnej postaci, także po podgrzaniu. Wyrzuć go albo oddaj do sklepu.
Jeśli po zjedzeniu sera pojawiły się niepokojące objawy, znajdź lekarza lub placówkę w katalogu placówek i lekarzy na pomocnikmedyczny.pl.
Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.