Czy zmienią się zasady przerywania ciąży? Co pacjentka powinna wiedzieć o projektach w Sejmie

Projekty ustaw aborcyjnych mogą dotyczyć warunków legalnego przerwania ciąży, odpowiedzialności za pomoc w jego uzyskaniu albo obowiązków placówek medycznych. Sam projekt nie zmienia jednak obowiązującego prawa. O twoich uprawnieniach decydują przepisy, które weszły w życie, a nie zapowiedzi polityczne czy wyniki głosowania w komisji.

Jeśli potrzebujesz opieki w ciąży, nie odkładaj kontaktu z placówką do zakończenia prac parlamentarnych. Status projektów i obowiązujące przepisy sprawdzaj w oficjalnych źródłach.

Informacja o aktualności: tekst opracowano 20 października 2026 r. bez dostępu do bieżącej weryfikacji rejestrów prawnych. Opis przepisów przedstawia stan wynikający z ustawy po zmianach związanych z wyrokiem TK z 2020 r., a przykłady projektów odnoszą się do udokumentowanych etapów prac z 2024 r. Informacje te nie potwierdzają stanu prawnego ani statusu projektów na dzień opracowania. Przed ich wykorzystaniem sprawdź aktualne źródła wskazane poniżej.

Jakie przepisy obowiązują obecnie

Dopuszczalność przerwania ciąży reguluje przede wszystkim ustawa z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. W opisanym wyżej stanie prawnym przewiduje ona dwie podstawy:

ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej;
zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego, na przykład zgwałcenia.

Jeśli ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego, ustawa dopuszcza jej przerwanie, jeżeli od jej początku nie upłynęło więcej niż 12 tygodni. Wystąpienie tej okoliczności stwierdza prokurator. Nie musisz czekać na prawomocny wyrok skazujący sprawcę.

Przesłanka zagrożenia życia lub zdrowia nie ma w tej ustawie analogicznego limitu 12 tygodni. Zdrowie obejmuje zdrowie fizyczne oraz psychiczne, ale zagrożenie ocenia lekarz na podstawie twojej sytuacji. Samo rozpoznanie choroby nie zastępuje oceny wskazań medycznych i wymaganej procedury.

Ciężkie i nieodwracalne uszkodzenie płodu ani nieuleczalna choroba zagrażająca jego życiu przestały być samodzielną podstawą prawną po ogłoszeniu 27 stycznia 2021 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r., sygn. K 1/20. Nie wyklucza to odrębnej oceny, czy ciąża zagraża twojemu życiu lub zdrowiu.

Ten opis ma charakter informacyjny. Ocenę medyczną swojej sytuacji omów z lekarzem, a wątpliwości dotyczące zastosowania przepisów z prawnikiem. Aktualne brzmienie ustawy sprawdź w oficjalnym systemie informacji prawnej.

Czego mogą dotyczyć projekty ustaw aborcyjnych

Określenie „ustawa aborcyjna” nie mówi jeszcze, co rzeczywiście ma się zmienić. Projekt może rozszerzać przesłanki legalnego zabiegu, regulować organizację świadczeń albo zmieniać odpowiedzialność karną osób pomagających w przerwaniu ciąży.

Posłowie uczestniczą w debacie w sali parlamentarnej. — Projekty dotyczące przerywania ciąży mogą zmieniać przepisy uchwalane i omawiane w parlamencie. Fot. Christian Wasserfallen / Pexels

Przykładem różnych kierunków zmian były cztery poselskie projekty rozpatrywane w Sejmie X kadencji w 2024 r. Poniższe informacje przedstawiają ich historyczny status, a nie potwierdzony etap prac w październiku 2026 r.:

Druk nr 176, projekt zmiany Kodeksu karnego wniesiony przez posłów Lewicy, dotyczył ograniczenia karalności czynów związanych z przerywaniem ciąży, w tym pomocy w jej przerwaniu. Sejm odrzucił go 12 lipca 2024 r.
Druk nr 177, projekt ustawy o bezpiecznym przerywaniu ciąży wniesiony przez posłów Lewicy, przewidywał między innymi dostęp do przerwania ciąży do końca 12. tygodnia. Po pierwszym czytaniu 12 kwietnia 2024 r. skierowano go do komisji nadzwyczajnej.
Druk nr 223, projekt ustawy o świadomym rodzicielstwie wniesiony przez posłów Koalicji Obywatelskiej, również przewidywał możliwość przerwania ciąży do końca 12. tygodnia. Dnia 12 kwietnia 2024 r. trafił do komisji nadzwyczajnej.
Druk nr 224, projekt zmiany ustawy o planowaniu rodziny wniesiony przez posłów Trzeciej Drogi, zakładał przywrócenie przesłanki dotyczącej ciężkich wad lub chorób płodu. Dnia 12 kwietnia 2024 r. skierowano go do komisji nadzwyczajnej.

Zmiana dopuszczalności zabiegu i zmiana karalności pomocy to dwie różne kwestie. Ograniczenie odpowiedzialności osoby pomagającej nie oznacza automatycznie, że szpital może wykonać świadczenie w każdej sytuacji. Również późniejszy projekt o podobnym tytule sprawdź osobno, ponieważ może mieć inną treść i numer druku.

Projekt a obowiązujące prawo to nie to samo

Wniesienie projektu rozpoczyna proces legislacyjny. W Sejmie odbywają się czytania, prace komisji i głosowania, podczas których treść propozycji może się zmieniać. Uchwalenie ustawy przez Sejm nie kończy całej procedury.

Ustawę rozpatruje następnie Senat, który może zaproponować poprawki albo jej odrzucenie. Po zakończeniu prac parlamentarnych trafia ona do Prezydenta, który może ją podpisać, zawetować albo skierować do Trybunału Konstytucyjnego. W zależności od decyzji możliwe są dalsze etapy postępowania.

Po podpisaniu ustawa wymaga ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Sprawdź również termin wejścia w życie, ponieważ nie zawsze jest to dzień publikacji. Poszczególne przepisy jednej ustawy mogą zacząć obowiązywać w różnych terminach.

Na stronie sejm.gov.pl wybierz właściwą kadencję i wyszukaj numer druku w części dotyczącej procesu legislacyjnego. Karta projektu pozwala sprawdzić jego tekst, wnioskodawców, sprawozdania komisji oraz głosowania. Jeśli ustawa została ogłoszona, odszukaj ją również w Dzienniku Ustaw pod adresem dziennikustaw.gov.pl.

Metryka do aktualizacji przed publikacją: uzupełnij datę weryfikacji w oficjalnych źródłach oraz ostatnią czynność legislacyjną i jej datę. Potwierdź aktualne nazwy i numery projektów. Sprawdź, czy ustawę opublikowano i kiedy wchodzi w życie.

Jak projekty mogą wpłynąć na prawa pacjentki w ciąży

Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, mogą zmienić warunki uzyskania świadczenia, wymagane dokumenty lub obowiązki szpitala. Zmiany mogą też dotyczyć odpowiedzialności osób udzielających pomocy. Ich praktyczne skutki można ocenić dopiero po sprawdzeniu ostatecznej treści ustawy.

Niezależnie od debaty parlamentarnej przysługują ci prawa pacjenta. Masz prawo do zrozumiałej informacji o stanie zdrowia, proponowanych badaniach i leczeniu, a także do dostępu do dokumentacji medycznej. Personel powinien szanować twoją godność, intymność i prywatność.

Podczas wizyty możesz poprosić o wyjaśnienie rozpoznania, dostępnych sposobów postępowania oraz skutków oczekiwania na leczenie. Jeśli otrzymujesz odmowę świadczenia, poproś o wyjaśnienie jej przyczyny i dostęp do dokumentacji opisującej podjęte decyzje.

Prawa pacjentki w ciąży nie są tym samym co przesłanki legalnego przerwania ciąży. Prawo do informacji czy dokumentacji nie rozstrzyga samo w sobie, czy konkretny zabieg jest dopuszczalny. Projekt ustawy również nie gwarantuje dostępu do świadczenia, dopóki odpowiednie przepisy nie zaczną obowiązywać.

Gdzie szukać rzetelnej informacji i opieki

Przepisy dotyczące aborcji sprawdzaj w Dzienniku Ustaw i oficjalnym systemie ELI, dostępnym pod adresem eli.gov.pl. Przebieg prac nad projektami śledź w serwisie Sejmu. Informacji o prawach pacjenta szukaj na stronie Rzecznika Praw Pacjenta, gov.pl/web/rpp.

W sprawie zdrowia skontaktuj się z ginekologiem lub placówką prowadzącą twoją ciążę. Zapytaj, jakie świadczenia są dostępne, jakie dokumenty zabrać i jak pilna jest ocena lekarska. Przygotuj wyniki badań, wypisy ze szpitala oraz listę przyjmowanych leków.

Jeśli masz trudności z uzyskaniem informacji albo podejrzewasz naruszenie swoich praw, możesz zwrócić się do Rzecznika Praw Pacjenta. Aktualne kanały kontaktu i godziny obsługi sprawdź w zakładce kontaktowej na jego oficjalnej stronie. W indywidualnej sprawie prawnej możesz też skorzystać z punktu nieodpłatnej pomocy prawnej.

Wpis w mediach społecznościowych nie zastąpi oceny medycznej ani porady prawnej. Sprawdź autora, datę publikacji oraz źródło przywołanych przepisów. Nawet prawdziwa informacja o dawnym głosowaniu może dziś opisywać nieaktualny etap prac.

Kiedy potrzebujesz pilnej pomocy medycznej

Przy obfitym krwawieniu, omdleniu, silnym bólu brzucha lub gwałtownym pogorszeniu stanu zdrowia dzwoń pod 112. Jeśli w ciąży masz gorączkę z bólem brzucha albo odpływaniem płynu, jedź pilnie do szpitala. Nie czekaj wtedy na poradę prawną ani planową wizytę.

FAQ

Czy projekt ustawy zmienia przepisy dotyczące aborcji?

Nie, sam projekt nie zmienia prawa. Ustawa musi przejść proces ustawodawczy i zostać ogłoszona, a następnie musi nadejść termin jej wejścia w życie.

Jak sprawdzić, na jakim etapie są projekty ustaw aborcyjnych?

Sprawdź kartę konkretnego druku w oficjalnym serwisie Sejmu, wybierając właściwą kadencję. Zwróć uwagę na datę ostatniej czynności i ponownie sprawdź status przed podjęciem decyzji.

Jakie przepisy dotyczące aborcji obowiązują obecnie w Polsce?

W opisanym stanie prawnym przerwanie ciąży jest dopuszczalne, gdy ciąża zagraża życiu lub zdrowiu ciężarnej albo istnieje uzasadnione podejrzenie, że powstała w wyniku czynu zabronionego. Tekst nie potwierdza zmian po wskazanym okresie, więc aktualne brzmienie ustawy sprawdź w oficjalnym źródle. Zastosowanie przepisów do swojej sytuacji omów z prawnikiem.

Gdzie pacjentka może uzyskać wiarygodną pomoc i informację o swoich prawach?

Pomoc medyczną uzyskasz u lekarza lub w placówce medycznej, a informacje o prawach pacjenta u Rzecznika Praw Pacjenta. Indywidualną ocenę prawną uzyskasz od prawnika. Ogólne wyjaśnienie na stronie internetowej jej nie zastępuje.

Znajdź poradnię na pomocnikmedyczny.pl. Przed wizytą sprawdź, jakie dokumenty i wyniki badań zabrać.

Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.